ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

801

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

بغايت صغير بوذ و بغايت متواتر و بدان مانذ كى « 1 » اين نبض كه نبض كوذكان « 2 » نوزاذه بوذ « 2 » الّا آنك اين نبض صلب بوذ و مركّب بوذ اين نبض از تقدّم و تاخّر و صلابت و لين و بوذ كه دوذى باز ديكربار موجى كردذ و نبوذ « 3 » كه هركز « 3 » نملى باز منشارى كردذى « 4 » جه كشنده است اين نبض و نبض « 5 » مرتعش « 5 » جنان بوذ كه ترا جنان نمايذ كه اين شريان مىبلرزد بر خويشتن جنانك مطربى « 6 » روذ اختيار كند و آن روذ را بكيرذ بانكشتان يك دست و بدست ديكر بكشد اين رود را و باز بيكى انكشت بزندش تا روذ بلرزذ و جنان نمايذ بجشم كه مى به دو نيمه كردذ و ملتوى بدان مانذ اين نبض كه كوئى كسى اين نبض را مىبيجد « 7 » ، و من ديكربار اين نبضها ياذ كنم . اينك تا بدين‌جاى هشت جنس ياذ كردم « 8 » و كر خواهى صنف كوى بجاى اين جنس . و اكنون « 9 » من صنف نهم « 9 » ياذ كنم بدانك هر نبضى را جهار زمان بوذ يكى را زمان حركت « 10 » انبساط خوانند و ديكر را زمان حركت « 10 » انقباض و سديكر را زمان سكون الخارج و جهارم را زمان سكون الداخل ، و طبيب وزن كند اين زمانها را با يك‌ديكر « 11 » و قياس كند زمان حركت با زمان حركت « 12 » يا « 12 » زمان سكون با زمان سكون يا زمان حركت با زمان سكون اعنى زمان حركت انبساط « 13 » با زمان حركت انقباض « 14 » ، اكر هر « 15 » سه زمان برابر [ ايذ با ] « 16 » زمان انبساط كويند معا معا معا ، و كر بيكى

--> ( 1 ) - ف : « كى » ندارد ( 2 - 2 ) - ف : نوزاذ ( 3 - 3 ) - ف : هركز كه ( 4 ) - ف : كردذ ( 5 - 5 ) - ف : مرتعد ( 6 ) - ف : افزوده . كه ( 7 ) - ف : ظ . مىبمجذ ( 8 ) - ف : ياذ كرده‌ام ( 9 - 9 ) - ف : صنف نوهم ( 10 ) - ف : « حركت » ندارد ( 11 ) - ف : يك با ديكر ( 12 - 12 ) - ف : و ( 13 ) - ف : افزوده . را ( 14 ) - ب ه : ظ . يا زمان سكون داخل با زمان سكون خارج يا زمان حركت انبساط با زمان سكون خارج يا زمان حركت انقباض را با زمان سكون داخل يا زمان سكون خارج ، صح ( 15 ) - ف : بهر ( 16 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : ايند